2

به مناسبت روز جهانی تیروئید چهارم خردادماه

  • کد خبر : 8063
  • ۰۴ خرداد ۱۳۹۹ - ۲۳:۲۱
دکتر حسین دلشاد فوق تخصص غدد درون ریز و متابولیسم دانشیار دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی

شیوع بیماریهای غده تیروئید در دنیا قابل توجه بوده، این بیماریها افراد را در تمام سنین گرفتار نموده و طیف وسیعی از علائم و نشانه های بالینی را بوجود می آورند.حدود یک میلیاردو ششصد میلیون نفر در دنیا در معرض خطر ابتلا به بیماریهای غده تیروئید بوده و حدود دویست میلیون نفر نیز مبتلا به انواع بیماریهای تیروئید هستند.

۶۰ درصد بیمارانی که با یک بیماری تیروئید مشغول زندگی می باشند از وجود بیماری خود بی اطلاع هستند.

نظر به اهمیت غده تیروئید در سلامت انسان و شیوع قابل توجه بیماریهای آن در جامعه، اعضاء فدراسیون جهانی تیروئید در کنگره انجمن تیروئید اروپا که در سپتامبر ۲۰۰۷ میلادی در آلمان بر گزار شد تصمیم به انتخاب یک روز تحت عنوان روز جهانی تیروئید گرفتند و ۲۵ ماه مه هر سال را که روز شکل گیری انجمن تیروئید اروپا در سال ۱۹۶۵ میلادی در رم ایتالیا بود را برای این منظور بر گزیدند. در یازدهمین کنگره اروپایی آندوکرینولوژی در استانبول ترکیه که در ۱۱ آپریل سال ۲۰۰۹ میلادی برگزار شد، ۲۵ الی ۳۱ ماه مه هر سال نیز تحت عنوان هفته جهانی تیروئید برگزیده شد.

اهداف روز و هفته جهانی تیروئید، افزایش سطح آگاهی مردم از بیماریهای تیروئید و عوارض آنهاو همچنین راه های پیشگیری و درمان بیماریهای غده تیروئید می باشد. برای این منظور هر سال یکی از عناوین بیماریهای غده تیروئید بعنوان شعار آن سال اعلام و در مجامع و انجمن های علمی اکثر کشور های دنیا برای صاحبان حرف پزشکی و آحاد جامعه مورد بحث قرار می گیرد.

شعار روز جهانی تیروئید سال ۲۰۲۰ میلادی که مصادف با ۴ خرداد در کشور مان می باشد، سلامت تیروئیــد مادر و کودک (Thyroid issues: mother and baby) انتخاب شده است.
یکی از علل مهم عقب ماندگی ذهنی در نوزادان کم کاری تیروئید می باشد. کم کاری غده تیروئید نوزادان شایع ترین اختلال مادر زادی غدد درون ریز و پس از کمبود ید شایعترین علت قابل پیشگیری ابتلا به عقب ماندگی ذهنی می باشد.

شیوع آن در کشور های غربی یک مورد از هر ۳ الی ۴ هزار تولد را در بر می گیرد ولی در برخی از کشور های خاور میانه شیوع آن بالاتر است.

این بیماری در ایران شیوعی معادل ۲ تا ۵ نوزاد در هر ۱۰۰۰ مورد تولد زنده دارد. از علل شایع کم کاری مادرزادی غده تیروئید نوزادان، عدم تشکیل غده تیروئید، غده تیروئید نابجا، نقص تکاملی غده تیروئید، اختلال ژنیتیکی در چگونگی سنتز و ترشح هورمونهای تیروئید و کمبود شدید ید در مادر باردار است.

اغلب نوزادان مبتلا بدون علائم بوده ویا تظاهرات بالینی معدودی دارند. بعلاوه اغلب موارد این بیماری بصورت تک گیر (sporadic) بوده و لذا نمی توان احتمال داد که کدام نوزاد دچار این بیماری می شود. از طرف دیگر ارتباط معکوسی بین سن شروع درمان و ضریب هوشی نوزاد در آینده وجود دارد. لذا تاخیر تشخیص و عدم درمان به موقع با ضریب هوشی کمتری در نوزاد همراه خواهد بود. بنا بر این دلایل، برنامه غربالگری کم کاری مادرزادی غده تیروئید نوزادان با هدف تشخیص هر چه زودتر این بیماری با اندازه گیری هورمون TSH و یا T4 در یک نمونه خونی که در روز دوم یا پنجم پس از تولد از پاشنه پای نوزاد گرفته میشود امروزه در اکثر کشورهای دنیا به مرحله اجرا در می آید، بطوریکه ۳۷ میلیون (۲۹%) از ۱۳۰ میلیون تولد نوزاد زنده در سال در دنیا تحت غربالگری قرار می گیرند و سالانه ۱۲ هزار مورد کم کاری مادرزادی غده تیروئید نوزادان تشخیص داده می شود.

بیش از ۶۰ سال از برنامه غربالگری کم کاری مادرزادی غده تیروئید نوزادان در دنیا می گذرد. اولین بار برنامه غربالگری در کبک کانادا در سال ۱۹۷۴ میلادی انجام شد. بعد از مطالعات انجام شده اولیه در سال ۱۳۶۷و ۱۳۷۶در تهران و سال ۱۳۸۱ در اصفهان ، برنامه کشوری بصورت پیلوت در سال ۱۳۸۳ در استان های اصفهان و بوشهر و در شهر شیراز انجام شد و مهر ماه سال ۱۳۸۴ یرنامه در سیستم سلامت کشور ادغام گردید. پروتکل برنامه غربالگری در ایران اندازه گیری هورمون TSHخون کامل از نمونه پاشنه پای نوزاد بر روی کاغذ فیلتر می باشد.

حد تمایز آزمون غربالگری در برنامه کشوری در هفته اول تولد TSH مساوی با ۵ میلی یونیت در لیتر و پس از روز هشتم مساوی ۴ میلی یونیت در لیتر است. اگر TSH بین ۵ تا ۹/۹ میلی یونیت در لیتر باشد، نوزاد فراخوان می شود و غربالگری نوبت دوم از پاشنه پا بر روی کاغذ فیلتر تکرار می گردد و در صورتیکه TSH بیشتر از ۵ باشد در هفته دوم تا سوم پس از تولد فراخوان برای آزمونهای تایید تشخیص ( اندازه گیری FT4 و TSH سرم) انجام میشود. TSH بین ۱۰ تا ۹/۱۹ میلی یونیت درلیتر نیاز به انجام آزمونهای تشخیصی بر روی نمونه سرم در سن ۲ تا ۳ هفتگی دارد.

چنانچه TSH بیشتر از ۲۰ میلی یونیت در لیتر باشد، همزمان با شروع درمان با لوتیروکسین در سن ۲ الی ۳ هفتگی نیاز به انجام آزمونهای تشخیصی بر روی نمونه سرمی خواهد بود. پس از دریافت جواب آزمایش در صورت ابتلا ، درمان ادامه داشته و در صورت عدم ابتلا درمان قطع می شود.

منبع:نظام پزشکی

لینک کوتاه : http://www.doctoran.ir/?p=8063

برچسب ها

ثبت دیدگاه

مجموع دیدگاهها : 0در انتظار بررسی : 0انتشار یافته : ۰
قوانین ارسال دیدگاه
  • دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط تیم مدیریت در وب منتشر خواهد شد.
  • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
  • پیام هایی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط باشد منتشر نخواهد شد.